Inloggen
Lock Congres Trauma en Veerkracht

Het Landelijk Opleidingscentrum Kindermishandeling

Het opleidingsaanbod van het LOCK richt zich op de intersectorale aanpak van kindermishandeling en scholing in diagnostiek en behandeling. We bieden opleidingen, methodiektrainingen, studiedagen, symposia en lezingen voor professionals die werken met kinderen en gezinnen.
LEES MEER OVER VISIE VAN HET LOCK

Stelselwijzing Jeugdhulp

Samen met Linda Terpstra schreef ik het essay: Kinderen, mij een zorg. Betekenis en grenzen van de pedagogische civil society. Aanleiding voor het essay is de stelselwijziging. Een stelselwijziging is een uitgelezen moment om een analyse te maken van verworvenheden en knelpunten; om na te gaan op welke punten verbeteringen noodzakelijk zijn. Enkele stellingen uit het essay die mij bezighouden.

  •  De stelling dat kindermishandeling een gezinsprobleem zou zijn, is niet meer houdbaar. Onderzoek laat zien dat kindermishandeling ook vaak voorkomt in (kinder)tehuizen en in pleeggezinnen; zelfs vaker dan in een gezin. Kindermishandeling is een probleem van ons allemaal: van de ministeries en hun ministers, van alle politici, van leerkrachten in het basis- en voortgezet onderwijs, van de tandarts en de dokter.
  • Ondanks alle inzet en alle aandacht voor preventie, ondanks de meldcode, de  protocollen en de AMK’s hebben we nog altijd geen adequaat antwoord op vergaande verwaarlozing en kindermishandeling. We zien het niet of veel te laat. Amerikaanse wetenschappers noemen traumatische gebeurtenissen in de kindertijd the hidden epidemic omdat het zo vaak voorkomt, zo weinig wordt opgemerkt en zulke grote gevolgen heeft als kinderen eenmaal volwassen zijn.
  • In de (jeugd)zorg en de (jeugd)ggz is er weinig aandacht voor schokkende en potentieel traumatische gebeurtenissen die kinderen en jongeren in hun leven hebben meegemaakt. Trauma’s worden vaak niet herkend. We kijken alleen naar de bovenliggende, actuele problematiek. Dat terwijl de onderliggende problematiek de actuele problematiek in standhoudt.
  • De huidige aanpak van kindermishandeling faalt. Het zijn niet alleen de slachtoffers en de plegers die zwijgen over kindermishandeling; ook de professionals zijn vaak oorverdovend stil. We vragen kinderen en jongeren domweg niet naar misbruik en mishandeling.
  • Een belangrijk kritiekpunt van de pedagogen op het ‘oude stelsel’ is dat problemen rond opvoeding en ontwikkeling te veel in het ziektemodel zijn getrokken. Visie op gespecialiseerde zorg ontbreekt. Als we het alleen maar hebben over terugdringen van de gespecialiseerde zorg, zonder het te hebben over de waarde en de betekenis van de gespecialiseerde zorg, dan is de gespecialiseerde zorg niet langer ingebed in het stelsel van de zorg voor jeugd. Dan wordt de gespecialiseerde zorg het stiefkind van het nieuwe stelsel. Nu komen we er in een traject van trial and error vaak pas achter dat een kind of jongere zware en complexe problematiek heeft. We zouden vaker het lef moeten hebben om direct ‘zwaar’ te beginnen. Direct inzetten van dure gespecialiseerde zorg is soms goedkoper dan starten met minder dure lichte zorg. Vanuit het perspectief van revictimisatie en intergenerationele overdracht kan dure gespecialiseerde zorg als preventie worden beschouwd. De transitie van de jeugdzorg zou niet alleen als doelstelling moeten hebben om de 2de lijnszorg terug te dringen, maar ook om de gespecialiseerde zorg fundamenteel te verbeteren. De pedagogische civil society is voor kwetsbare en beschadigde kinderen en jongeren wellicht nog belangrijker dan voor ‘gewone’ kinderen en jongeren. ‘Specialisme binnen generiek aanbod’ is een contradictio in terminis.

De toekomstige zorg voor jeugd zou er aan moeten bijdragen dat kwetsbare kinderen, jongeren en ouders geen faalervaringen meer opdoen. Dit vraagt om een andere manier van denken. Er is werk aan de winkel.

Lees ook:

Terug naar docenten en expertise